ENGİNDERGİ

Bugün sabahın en kör vakitlerinden birinde uyandım. Uzun zamandır böylesi erken uyanmamıştım. En azından iş için uyanmamıştım. (Tabi askerliği saymazsak. :)

Erken kalkıp yol aldım. Neyse tüm toplu ve topsuz taşıma araçlarıyla patronumla buluşma noktamız olan Ataşehir Burger King’e gitmeye çalıştım. Kozyatağı’ndan bir taksiye bindim. Biner binmez nereye gideceğimi söyledim.

Orta yaşlı, kirli sakallarına aklar düşmüş bir amcaydı şoför koltuğundaki muhterem zat. Halinden belli ki daha yeni. Bunu anlamak çok zor olmadı. Bir taksici kültürü vardır ya onların hiçbiri yoktu kendisinde. Alışır ama zamanla o da. Onda o potansiyel vardı. Fark ettim ben.

Neyse, “neresi dedi”, “Ataşehir Burger King” dedim. Teyit etmek için tekrar etti, telaffuz edemedi. Ben emindim ki bulamayacaktı. Yolda “acaba Ataşehir’in doğusunda mı, batısında mı?” dedi ve dolandı durdu. “E ara durağı öğren amca ” dedim, “telefonum yok” dedi. “E şuradan bir geçene soralım bari” dedim, ona da yanaşmadı. “Neye yanaşırsın sen acaba amca, onu da çok merak ediyorum” dicektim içimde kaldı, diyemedim.

O an aklıma hayatımızdaki tercihlerimizde karar sahibi olan bu gibi kişiler geldi. Kısmen bildiğim ve uzunca bir süre gitmediğim için değişmiş olabileceğini düşündüğüm bir adresi bulmamda yardım istediğim için karar sahibi olan bu taksi şoförü amca gibi daha ne amcalar var. Hayatımızın danışmanları gibi. Marka tercihleri konusundaki karalarımızı falan etkileyen adamlar bunlar. Basit kişiler değiller yani, öyle hafife alınacak adamlarsa hiç değil. Kimi böyle sabır testi kıvamında, kimi de aklıselim bir boyacı kılığında. Evini boyayan insanların tercihlerinin en büyük etkeninin boyacı ustanın tavsiyesi olduğunu biliyor musunuz? Bilmiyorsanız öğrenin. Gereksiz bir bilgi ama bir vakit gelir, bi’yerde satarsınız pirim yaparsınız. :) Boya reklamlarından bunu anlamış olanlar vardır. Ya da kendisinin ve ailesinin kişisel davranışlarından, tutumlarından, ısrarlarından, vazgeçişlerinden, kazıklarından ve sairlerinden…

Diğer karar merci adamlardan biri de bilgisayarcılar. Bir bilgisayar alacak olduğumuzda içindeki parçaların performansı ve işleyişi hakkındaki muallakatı bilgisayarcı abiler çözdü yıllar yılı. Aklında bir model olan bile gidip kesin değiştirip gelirdi, hala da öyle oluyor. Günlerdir laptop alacağız aradık ettik şudur budur dedi istediğimizi getirmedi, dediğini yaptı yani o abi. Mesela yine bir laptop almak isteyen bir yakın arkadaşım ne alacağına karar verememiş. Gitmiş, hiç bir şeyden anlamayan adamlar gibi sormuş etmiş ve satıcının tavsiyelerinin içinden yine kararsız kalınca eline en hafif olanı kapıp gelmiş. E madem o kadar dinliyorsun, tavsiyelerde bulunuyorsun, o kritik kararın belki de hafiflik üzerine kurgulanmış olabileceğini neden hesaba katmıyorsun? Ey teknolojik çağın ulu bilgesi bilgisayarcı abi. Değil mi? :)

Diğer karar vericilerin önemlilerinden hatta en önemlisi olarak gördüğüm kişiler doktorlar. Aman ha doktorlar dedimse aklınıza TV doktorları gelmesin. Onlara can mı emanet edilir! Aşklarından yanlış ilaç yazarlar onlar Allah muhafaza. Doktor abiler ve doktor ablalar olarak ikiye ayrılıyorlar kendileri. Bir ilaç alırken en büyük etkenin kim olduğunu hiç düşündünüz mü? Özellikle reçeteli ilaç tabi. Gerçi reçetesiz de eczacı faktörü var. Doktorların neden onu yazdığı, eczacıların neden onu verdiği konularını hiç mi hiç deşmicem sadece reçetedeki ilaç markalarına karşı olan neredeyse sıfır tercih inisiyatifi deşmek istedim.

Yine kozmetik ürünlerde de aynı şekilde bir tavsiye edicinin payı çok büyük. Kozmetikten bahsetmişken kuaförlere de dokunmadan geçmek olmaz. Bunlar da genelde abi oluyorlar ve “yok efendim senin yüzünü bu renk tonu daha açacak, makyajınla bu formu çok iyi tutturucaz” gibi akıl çelici sözlerle koltuğa oturan müşterisinin saçını kesip, boyayıp paşa paşa gönderiyorlar. Bunlar gibi daha niceleri vardır da laf dönüp dolanıp aynı yere çıkacak.

Bilmediğimiz ya da kısmen daha az bildiğimiz her şeyde bir danışman ihtiyacı hissederiz ve bunu da çok önemseriz. Önemsenmelidir de, zira ben de bir danışmanım. Ama sabahki taksi şoförü amcaya cidden kızdım. Yolu danıştım, bilmedi. O an ondan başka da kimse yoktu ve bilmesi gerekirdi, bilmiyorsa öğrenmesi, öğrenmiyorsa daha usturuplu davranması… Gönüllü bir iş değildi çünkü yaptığı ve bilmediği her dakika başına ekstradan para yazıyordu. Böyle bir kazanma yöntemi başka da kimsede yoktur. Bilmiyorum dolandırayım ve daha fazla öde. Oh ne ala. Ve o kadar pişkin olması da dediğim gibi ayrıca sinirime dokundu. Kendimi başkalarının yerine koydum ve tepkimi gösterdim, en azından onlarda iyi davranmasını umarak sonunda indim.

İşte sabahın yedisinde o amca vesilesiyle, hayatımda kritik konularda kritik kararlar veren ya da vermeme neden olan herkesin kulakları çınlasın.
Hepsine sevgiler. :)

06 Şubat 2009